Enerji içecekleri gerçekte enerji sağlamayan uyararak kişinin kendisini enerjik hissetmesine yol açan ürünlerdir. Enerji içeceklerinin zararları bir çok kişi tarafından bilindiği halde, bu içeceklerin kontolsüz olarak tüketimi günden güne artmaktadır. Enerji İçeceklerinin içeriğinde genel olarak bünyelerinde % 0,3'e kadar etil alkol kafein içerikleri, taurin, inositol, glukoronolakton, carnitine, creatine gibi uyarıcı maddeler bulunmaktadır.
Kafein: Oranı farklı markalı içeceklerde, 340ml içecek için 80mg dan 150 mg a kadar değişir. Bu içeceklerde bulunan kafein ve/veya ephedrine, beraberce kalp problemlerine neden olmaktadır.
Guarana: Güney Amerika'da yetişen bir bitkiden elde edilen bir tür kafeindir.
Taurin: Basit bir aminoasittir ve bazı içeceklerdeki oranı 500 kadeh kırmızı şaraptaki orana eşdeğerdir. 340 ml de 1200 mg taurin bulunmaktadır. Hayvan kökenli olabilmektedir.
İnositol: 340 ml de 80 mg bulunmaktadır. Bitkinlik, bunaltı, baş dönmesi ve baş ağrısı gibi yan etkileri olabilmektedir. Carnitine ve Creatine de amino asitlerdir ve hayvan kökenli olabilmektedirler.
Etil alkol: Çeşitli aroma ve boya maddeleri ile birlikte yapı içerisine girmektedir. Gıda Kodeksleri % 0,3'e kadar etil alkol bulunmasına izin vermektedir.
Sünî Tatlandırıcılar: Aspartam E951, Asesülfan E950, Sakarin E954
*Tatlandırıcıların kullanım alanlarından birisi de enerji içecekleridir. Bu ürünlerde; Aspartam, asesülfam ve sakarinin kombinasyonu kullanılmaktadır. Şeker hastalarının kullanımı oldukça düşük olması ve kullanan insanların yaş seviyelerinin yüksek olmasına rağmen alzaymer riski oluşturduğu bildirilmektedir. Fakat içeceklerde kullanımı, özellikle aspartamın içinde bulunan fenil alilin isimli amino asitin çocukların zekâ gelişimlerini olumsuz etkilediği klinik deneylerle kanıtlanmıştır
Enerji içeceklerinde yukarıda bahsettiğim üzere yüksek dozda kafein mevcuttur. Buna bağlı olarak aşırı tüketilmesi halinde,(500 ml'den fazla) kafein zehirlenmesine sebeb olabiliyor. Kafein zehirlenmesi; sinirlilik, huzursuzluk, baş ağrısı, çarpıntı, ritim bozukluğu, uykusuzluk, terleme, ajitasyon, ellerde titreme gibi sinir sistemi ve mide ağrısı, göğüste yanma, bulantı, kusma, ishal gibi sindirim sistemi belirtilerine sebep oluyor.
Fazla miktarda kafein özellikle de hipertansiyon, kalp yetersizliği, ritim bozukluğu gibi hastalıkları olanlarda kalp ve yüksek tansiyon krizlerine yol açabiliyor. Bilindiği gibi kafein bağımlılık yapan bir madde. Belirli bir süre kafein içeren yiyecek ve içecekleri tüketenlerde zamanla kafein bağımlılığı gelişiyor ve bu kişiler kafein almadıklarında huzursuzluk, sinirlilik, çarpıntı, yorgunluk, baş ağrısı gibi kafein yoksunluk belirtileri de gösterebiliyorlar. Bir de bazı antibiyotik ve teofilin gibi nefes açıcı ilaçların kafeinle birlikte alındıklarında tehlikeli yan etkilere yol açabileceklerini de unutmamak lazım!
Güçlü yemekler yenirken veya yedikten sonra enerji içeceği gibi uyarıcı nitelikteki içeceklerin tüketilmemesi gerekir. Alkolle birlikte kesinlikle alınmamalı. Kalp hastalarında bu içeceklerin mutlaka yan etkisi olur. Özellikle yaşlıların yüksek tansiyon, çarpıntı hatta kalp krizi geçirmesine neden olabilir. Ayrıca araştırmacılar, kafein dozu yüksek olan enerji içeceğine alkol karıştırmanın sinir sistemi üzerinde uyarıcı etki yaptığını, böylece sarhoş olduğunu hissetmeyen kişinin içmeye devam ettiğini ve bu durumun araba kazalarına yol açabileceğine işaret ediyorlar.
Bu güne kadar enerji içecekleri hakkında bu ve buna benzer zararlar yayımlanmıştı. Fakat bu ay içinde ABD'de yayımlanan "Alcoholism: Clinical and experimental research" adlı dergide 2011 yılında yer alacak olan bir araştırmaya göre, çok sık enerji içeceklerini tüketen gençlerin alkolik olma riski ile karşı karşıya kaldığı açıklandı. Bin öğrenci arasında yapılan araştırma, gençlerin, enerji içeceklerini, enerji takviyesinin yanı sıra uyanık kalma amaçlı içtiklerini gösteriyormuş.
Araştırma, yılda 52 adet veya daha fazla enerji içeceği tüketen öğrencilerin sarhoş olma eğilimi geliştirdiklerini, daha fazla alkol tükettiklerini ve yetişkin yaşta alkol bağımlısı olabildiklerini ortaya koymuş. Kısacası bizlere yapay enerji sağlayan enerji içeceklerinden ve diğer yapay enerji sağlayan gıdalardan uzak durmakta her zaman fayda var.
